Is steenkool veel geld waard

Kijk, of steenkool nou echt wat oplevert – dat is niet zomaar met ja of nee te beantwoorden. De waarde hangt af van een heleboel dingen: wat voor soort het is, wat de markt er op dat moment voor geeft, wie het wil hebben en wat er in de wereld gebeurt. De prijs is de laatste jaren door het dak gegaan, maar die markt is hartstikke onvoorspelbaar. Als je thuis een paar zakken hebt staan, stelt het financieel weinig voor. Maar voor grote energiebedrijven of handelaren gaat het om miljarden. We gaan er even dieper op in, zodat je een beter idee krijgt waar je aan toe bent.

Wat bepaalt de waarde van steenkool?

Net als met goud of olie, de waarde schommelt continu. Het belangrijkste is de calorische waarde – hoeveel energie erin zit. Antraciet, met een hoge energiewaarde, is meer geld waard dan bruinkool. En dan heb je nog het zwavelgehalte, as en vochtigheid. Minder zwavel is beter voor het milieu en dus duurder. De marktprijs schiet alle kanten op door vraag, aanbod, gedoe tussen landen en allerlei klimaatregels.

De huidige marktprijs voor steenkool

De prijs is flink gestegen de laatste jaren. In 2020 betaalde je nog zo'n 50 dollar per ton, maar in 2022 schoot het omhoog naar boven de 400 dollar door die energiecrisis. Nu, in 2024, zit de Europese benchmark (API2) rond de 100 tot 130 dollar per ton. Nog steeds hoog, maar wel een stuk minder dan op het hoogtepunt. Dit zijn overigens prijzen voor grootschalige handel. Wat jij betaalt voor een zak bij de bouwmarkt is veel hoger door transport, opslag en winstmarges.

Kwaliteit Steenkool	Calorische Waarde (kcal/kg)	Geschatte Marktwaarde (per ton, groothandel)	Typisch Gebruik
Antraciet	7.000 - 8.000	$150 - $200	Verwarming, metallurgie
Bitumineuze kolen	5.000 - 7.000	$100 - $150	Elektriciteitscentrales, cementindustrie
Sub-bitumineuze kolen	3.500 - 5.000	$60 - $90	Elektriciteitscentrales
Bruinkool (Ligniet)	2.000 - 3.500	$20 - $40	Lokale elektriciteitscentrales

Dit zijn alleen indicatieve groothandelsprijzen. De echte prijs hangt af van waar je bent, transportkosten en wat er in het contract staat.

Is steenkool een goede investering?

Voor de meeste mensen is dat een duidelijke nee. De markt is veel te onstabiel en je hebt geen enkele invloed op dingen als internationaal klimaatbeleid of de opkomst van zonne-energie. Grote hoeveelheden opslaan is lastig, duur en slecht voor het milieu. Professionele beleggers kunnen er wel geld mee verdienen via futures, opties of aandelen in mijnbouwbedrijven, maar dat vereist veel kennis en is risicovol. De toekomst ziet er voor steenkool niet rooskleurig uit door de energietransitie.

Hoeveel is een oude steenkoolmijn of een erfstuk waard?

Als je een oude mijn hebt geërfd, hangt het er helemaal vanaf of die nog draait, wat de reserves zijn en of je de juiste vergunningen hebt. In veel Westerse landen is het bijna onmogelijk om een oude mijn te heropenen vanwege alle milieuregels. Een mijn die niet meer actief is, is vaak niets waard – tenzij er historische of educatieve waarde aan zit. Een antieke steenkolenkit of mijnlamp kan misschien wat opleveren voor verzamelaars, maar de steenkool zelf stelt weinig voor. Een ton in je schuur is grofweg 100 tot 150 euro waard, maar voor jou is het vooral de warmte die telt.

Checklist: Factoren die de waarde van uw steenkool bepalen

• Kwaliteit: Wat is de calorische waarde en hoeveel as en zwavel zit erin? Laat het testen door een lab.
• Hoeveelheid: Heb je een paar zakken of een hele vrachtwagen? De prijs per ton wordt lager bij grotere volumes.
• Locatie: Waar ligt het? Transportkosten kunnen de waarde flink omlaag halen.
• Vraag: Is er in de buurt een markt voor, bijvoorbeeld voor kachels of industrie?
• Marktprijs: Check de actuele API2-prijs (Europese benchmark). Die is leidend voor de groothandel.
• Doel: Verkoop je het voor energie, kunst, of iets anders zoals filtratie?
• Regelgeving: Zijn er lokale of nationale regels die verkoop of gebruik beperken?

Veelgestelde vragen over de waarde van steenkool

Waarom is de steenkoolprijs zo hoog in 2024?

De prijs is nog relatief hoog door de nasleep van de energiecrisis in 2022, de oorlog in Oekraïne die de gasvoorziening onder druk zette, en een grote vraag uit Azië. Het is wel gedaald van de extreme pieken, maar blijft boven het gemiddelde van de afgelopen jaren.

Kan ik mijn steenkool verkopen voor dezelfde prijs als de marktprijs?

Nee, waarschijnlijk niet. De marktprijs is voor grote partijen die in de haven van Rotterdam of Amsterdam worden geleverd. Als particulier krijg je korting voor kwaliteit, transport, opslag en omdat het de koper moeite kost. Reken op 60 tot 80 procent van de marktprijs.

Is steenkool meer waard dan houtpellets?

Qua energie-inhoud is steenkool (antraciet) vaak goedkoper per kilowattuur dan houtpellets. Maar houtpellets zijn duurzamer en de prijs is stabieler. Het hangt ervan af wat je belangrijk vindt: kosten of milieu. Op dit moment is steenkool goedkoper voor dezelfde energie, maar de milieukosten zijn hoger.

Wat is de toekomst van de steenkoolwaarde?

De meeste analisten denken dat de waarde op de lange termijn (na 2030) zal dalen door de energietransitie. Op korte termijn (1 tot 3 jaar) blijft de prijs onvoorspelbaar, afhankelijk van de economie en politiek. Investeren in steenkool is gewoon risicovol.

Eerlijk gezegd, voor iemand die het wil verkopen is steenkool meestal niet de moeite waard. Maar voor energiebedrijven en handelaren kan het een goudmijn zijn, als de omstandigheden meezitten.