Welke soort koffie is het beste voor de lever

Er wordt best veel onderzoek gedaan naar koffie en je lever. En wat blijkt? Dagelijks een bakkie doen heeft echt een positief effect. Meerdere studies laten zien dat het verband tussen koffie drinken en een lagere kans op leververvetting, littekenvorming en zelfs kanker best sterk is. Maar dan komt de vraag: maakt het ook uit wát voor koffie je drinkt? Of is de ene soort beter dan de ander? Ik zet het voor je op een rijtje.

Waarom is koffie goed voor de lever?

Koffie zit vol met bioactieve stoffen – denk aan polyfenolen en chlorogeenzuur. Die werken ontstekingsremmend en zijn antioxidanten. Ook remt koffie de aanmaak van bepaalde leverenzymen, zoals ALT en GGT. Als die hoog zijn, wijst dat vaak op leverschade. Zowel cafeïnehoudende als cafeïnevrije koffie doet dit overigens. Dus het is niet alleen de cafeïne die het 'm doet, maar ook andere componenten in die bruine bonen.

Welke koffiesoort is het beste voor de lever?

Als je de onderzoeken naast elkaar legt, dan springt gefilterde koffie eruit. Dat is koffie die door een papieren filter gaat. Die vangt namelijk cafestol en kahweol weg – twee stoffen die je LDL-cholesterol opdrijven. Ongefilterde koffie, zoals espresso, Turkse koffie of die uit een Franse pers, laat die lipidenverhogende stoffen gewoon in je kopje. En op de lange duur is dat niet zo best, niet voor je lever en ook niet voor je hart.

Drie tot vijf koppen per dag, dat lijkt het beste. Dat is waar je de grootste vermindering van leverziekte-risico ziet. Maar – en dat is een belangrijke – drink het zwart, of in elk geval zonder al te veel toevoegingen. Suiker, siropen, dikke room? Die kunnen de positieve effecten weer teniet doen. Zonde.

Vergelijstabel: Koffiesoorten en effect op de lever

Koffiesoort	Bereidingswijze	Effect op leverenzymen	Cholesterol-effect	Aanbevolen voor de lever?
Gefilterde koffie	Papieren filter (percolator of filterapparaat)	Verlaging ALT, GGT	Geen verhoging	Ja
Espresso	Hogedruk extractie	ogelijk gunstig, maar minder onderzocht	Kleine verhoging door cafestol	Matig
Cafeïnevrije koffie	Gefilterd of ongefilterd	Eveneens verlaging leverenzymen	Afhankelijk van filter	Ja, als gefilterd
Ongefilterde koffie (Franse pers)	Geen filter, metalen gaas	Beperkt positief	Verhoging LDL	Nee

Hoeveel kopjes koffie per dag zijn optimaal voor de lever?

Uit onderzoek blijkt dat drie tot vijf koppen per dag het risico op leververvetting met wel 30-40% kan verlagen. Dat geldt voor zowel gewone als cafeïnevrije koffie, als het maar gefilterd is. Met minder dan twee kopjes per dag zie je eigenlijk nauwelijks bescherming. En meer dan vijf? Dat levert geen extra voordeel op, maar wel een grotere kans op bijwerkingen zoals slapeloosheid. Beetje balans dus.

Is cafeïnevrije koffie net zo goed voor de lever?

Ja, echt waar. Cafeïnevrije koffie heeft vrijwel dezelfde positieve effecten op de lever. Dat onderstreept nog eens dat het om de antioxidanten en polyfenolen gaat, niet alleen om de cafeïne. Alleen: kies dan ook voor de gefilterde variant. Anders krijg je alsnog die cholesterolverhogende stoffen binnen.

Checklist: Optimale koffie voor een gezonde lever

• Kies voor gefilterde koffie (papieren filter).
• Drink 3 tot 5 kopjes per dag, verspreid over de ochtend en middag.
• Vermijd suiker, siropen en vetrijke toevoegingen.
• Overweeg cafeïnevrije koffie als u gevoelig bent voor cafeïne.
• Combineer koffie met een gezond dieet en voldoende beweging.

Veelgestelde vragen over koffie en de lever

Kan koffie leververvetting omkeren?

Nou, 'omkeren' is een groot woord. Koffie kan de progressie van leververvetting wel vertragen en verbetert de leverenzymen. Maar het is geen wondermiddel. Het werkt het beste als je het combineert met gezond eten, afvallen en minder alcohol drinken.

Is espresso slecht voor de lever?

Espresso bevat cafestol, en dat kan je cholesterol verhogen. Drink je er maar één of twee per dag? Dan is het effect klein. Maar voor een optimale levergezondheid is gefilterde koffie toch echt een betere keuze.

Helpt koffie met melk ook?

Een scheutje melk of plantaardige melk is niet erg. Ga wel voor magere of halfvolle melk, en niet voor die suikerrijke koffiemelk. De antioxidanten in koffie worden overigens niet noemenswaardig beïnvloed door een beetje melk.

Hoe snel werken de effecten van koffie op de lever?

De meeste onderzoeken laten pas na weken tot maanden van dagelijks drinken effecten zien. Het is een langetermijnstrategie, geen snelle oplossing voor van de ene op de andere dag.

Is koffie uit een capsule goed voor de lever?

Capsulekoffie is vaak gefilterd – dat hangt van het merk af. Maar let op: sommige capsules bevatten toevoegingen. Kies voor pure koffie zonder suiker of smaakstoffen. De voordelen zijn dan vergelijkbaar met gewone gefilterde koffie.