Is kolen stoken goedkoper dan gas

Die vraag is niet zo simpel. Of kolen stoken écht goedkoper is dan gas hangt van véél dingen af. Ja, op het eerste gezicht is de prijs per kilo kolen vaak lager dan een kuub gas. Maar een eerlijke vergelijking? Die is ingewikkelder. Je moet echt kijken naar de energetische waarde, het rendement van je kachel of ketel, en alle verborgen kosten die erbij komen kijken. Onderhoud, milieu-impact, eventuele boetes – het telt allemaal mee.

Wat is de actuele prijs per energie-eenheid?

Om te weten of kolen stoken nou écht goedkoper is dan gas, moet je de kosten per kilowattuur (kWh) warmte vergelijken. Dat is de enige manier om het eerlijk te doen.

Brandstof	Gemiddelde prijs per eenheid	Energie-inhoud per eenheid	Kosten per kWh (theoretisch)
Gas (m³)	€1,30 - €1,50	9,7 kWh	€0,13 - €0,15
Kolen (kg)	€0,40 - €0,60	7,5 - 8,5 kWh	€0,05 - €0,08

Als je alleen naar die ruwe cijfers kijkt, lijken kolen een stuk goedkoper. Maar dat is niet het hele plaatje, helaas.

Rendementsverschillen en installatiekosten

Een kolenkachel is lang niet zo efficiënt als een moderne gascondensatieketel. Een oude kolenkachel? Die haalt misschien 60-70% rendement. Terwijl een nieuwe gasinstallatie makkelijk 95% of meer aantikt. Dus je hebt meer kolen nodig om dezelfde warmte te krijgen. Simpel rekensommetje.

Welke verborgen kosten zijn er bij kolen stoken?

Naast dat lagere rendement komen er nog wat extra kosten bij kijken als je op kolen stookt:

• Opslag: Kolen moeten droog en veilig liggen. Dat betekent ruimte, een bunker of schuur – allemaal niet gratis.
• Asafvoer: Je moet regelmatig as weghalen en afvoeren. Kost tijd en moeite, en soms ook geld.
• Schoorsteenonderhoud: Kolen geven meer roet en creosoot, dus je schoorsteen moet vaker geveegd worden. Denk aan 2 tot 4 keer per jaar.
• Arbeid: Elke dag aansteken, bijvullen, de boel regelen – dat is een stuk meer werk dan een thermostaat aanzetten.

Is kolen stoken nog toegestaan in Nederland?

In veel gemeenten mag het niet meer, of is het flink aan banden gelegd. Vooral in dichtbevolkte gebieden, vanwege de luchtkwaliteit en gezondheid. Overtreed je de regels? Dan kun je hoge boetes krijgen. Check dus eerst de lokale regels, echt waar.

Zelfs als het mag, heb je een moderne, gecertificeerde kachel nodig (Fase 3 of zoiets). Die zijn duurder in aanschaf dan een standaard gaskachel. Dat tikt aan.

Wat zijn de milieu- en gezondheidseffecten?

Eerlijk? Kolen stoken is een stuk schadelijker dan gas. Bij verbranding komt fijnstof, zwaveldioxide, stikstofoxiden en zware metalen vrij. Dat is slecht voor het milieu, draagt bij aan zure regen en klimaatverandering. En die fijnstof? Die is véél hoger dan bij gas. Directe gevolgen voor de luchtwegen van jou en je buren.

"Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat hout- en kolenstook een significante bijdrage levert aan de fijnstofconcentratie in woonwijken, met name op stille winterdagen."

Veelgestelde vragen (FAQ)

Kan ik zomaar overstappen van gas naar kolen om geld te besparen?

Nee, dat is geen goed idee. Eerst checken of het mag in jouw gemeente. Dan heb je een geschikte, gecertificeerde kolenkachel nodig, droge opslagruimte, en je moet bereid zijn tot veel meer onderhoud en werk. Die initiële besparing op brandstof? Die wordt vaak tenietgedaan door lagere efficiëntie en hogere onderhoudskosten. Zo simpel is het.

Is antraciet goedkoper dan cokes?

Antraciet is meestal duurder dan cokes, maar het heeft een hogere energie-inhoud en brandt schoner en langer. Cokes geeft meer as en rook. Voor de totale kosten per kWh kan antraciet voordeliger zijn, maar de prijs per kilo is hoger. Afwegen dus.

Wat is de goedkoopste manier om mijn huis te verwarmen in 2024?

Op dit moment is aardgas in Nederland nog redelijk betaalbaar, maar de prijzen schommelen flink. Warmtepompen met zonnepanelen zijn op de lange termijn vaak het goedkoopst, ondanks de hoge aanschafkosten. Kolen? Alleen in heel specifieke situaties (gratis of spotgoedkoop) is het concurrerend. Maar die verborgen kosten en gezondheidsrisico's zijn hoog.

Hoeveel fijnstof produceert een kolenkachel vergeleken met een gasketel?

Een gemiddelde kolenkachel produceert 10 tot 50 keer meer fijnstof per kWh warmte dan een moderne gascondensatieketel. Het is een van de meest vervuilende manieren om je huis te verwarmen. Punt.

Checklist: Beslissen tussen kolen en gas

Voordat je een keuze maakt, doorloop deze dingen:

• Regelgeving: Mag het wel in mijn gemeente?
• Woningisolatie: Is mijn huis goed geïsoleerd? Zo ja, dan heb je minder vermogen nodig (en dus lagere kosten).
• Kachelkwaliteit: Heb ik een moderne, gecertificeerde kolenkachel (Fase 3 of hoger)?
• Onderhoud: Ben ik bereid om wekelijks as te ruimen en de schoorsteen 4 keer per jaar te laten vegen?
• Gezondheid: Weegt die mogelijke besparing op tegen de gezondheidsico's voor mij en mijn buren?
• Alternatieven: Heb ik nagedacht over een warmtepomp, zonneboiler of hybride systeem?

De conclusie? Ondanks de lagere prijs per kilo, is kolen stoken in de meeste gevallen niet goedkoper dan gas als je alles meerekent. Die lagere efficiëntie, hogere onderhoudskosten, strengere regels en gezondheids- en milieurisico's maken het een dure en risicovolle keuze. Voor de meeste mensen blijft gas, of de overstap naar duurzame alternatieven, de verstandigere en vaak ook goedkopere optie.