Durian: de meest besproken vrucht ter wereld

De durian. De "koning der vruchten" noemen ze hem. En geloof me, niemand blijft neutraal. Die stekelige bolster, die romige binnenkant — en dan die geur. Sommigen raken er helemaal in extase van, anderen rennen gillend weg. Het is een vrucht die je óf haat, óf aanbidt. In dit stuk ga ik het hebben over waar die rottende ui-vanille-bom vandaan komt, hoe hij smaakt en hoe je hem opent zonder je vingers te verliezen.

Waar komt de durian oorspronkelijk vandaan?

Zuidoost-Azië. Dat is zijn thuis. Maleisië, Indonesië, Thailand, Brunei — daar groeit hij aan reusachtige bomen, sommige wel vijftig meter hoog. Het geslacht Durio. Al eeuwenlang een ding in die regio, diep verweven in de lokale keuken en cultuur. Tegenwoordig zie je ze ook wel in Zuid-Amerika of Australië, maar de echte, de beste, komen nog steeds uit Zuidoost-Azië.

Waarom ruikt durian zo sterk?

Die geur. Mijn god. Het is een chemische cocktail van zwevende zwavelverbindingen. Wetenschappers hebben er meer dan vijftig verschillende stoffen in gevonden — dingen die je ook tegenkomt in uien, knoflook, oude kaas en ja, rotte eieren. Het resultaat? Een aroma waarvan de een denkt aan amandelen en karamel, de ander aan ui en terpentijn. Het is zo penetrant dat je in veel openbare gelegenheden in Zuidoost-Azië — hotels, bussen, metrostellen — gewoonweg geen durian mag eten. Verboden terrein.

Hoe smaakt durian eigenlijk?

Nou, net zo ingewikkeld als die geur, eerlijk gezegd. Mensen die ervan houden zeggen: zoet, romig, een beetje als custard. Met tonen van vanille, amandelen, karamel. En dan ineens een vleugje ui of knoflook. De textuur is zacht, boterachtig. Het is een ervaring, dat zeker. Als je eenmaal door die geur heen bent, wacht er een wereld van lagen en smaken, die variëren per soort en hoe rijp hij is.

Soorten durian: een overzicht

Variëteit	Kleur vruchtvlees	Smaakprofiel	Populariteit
Musang King (Mao Shan Wang)	Goudgeel	Zeer zoet, romig, bittere ondertoon	Zeer hoog (de "koning" onder de durians)
Monthong	Lichtgeel	Zoet, mild, minder bitter	Hoog (populair in Thailand)
D24 (Sultan)	Goudgeel	Zoet, romig, lichte bitterheid	Hoog (goede balans)
Black Thorn (Ochee)	Donkergeel	Zeer zoet, intens, bitter	Hoog (zeldzaam en duur)
Red Prawn (Ang Heh)	Oranjerood	Zoet, romig, mild	Gemiddeld (visueel opvallend)

Hoe open je een durian veilig?

Oké, die stekelige schil is geen grap. Zo pak je het aan:

• Bescherm je handen: Dikke handschoenen of een handdoek. Seriously, die stekels zijn scherp.
• Zoek de natuurlijke breuklijn: Kijk aan de onderkant. Daar zit een stervormige lijn — dat is het zwakke punt.
• Maak een inkeping: Met een mes, voorzichtig langs die lijn. Niet te diep, je wilt het vruchtvlees niet kapot maken.
• Open de vrucht: Gebruik je handen of het mes om de schil open te wrikken. Het gaat verrassend makkelijk.
• Verwijder het vruchtvlees: Haal die mooie gele segmenten eruit. Met je handen of een lepel.
• Bewaar de zaden: Die kun je roosteren of koken. Ook lekker.

Hoe bewaar je durian het beste?

Durian is een drama. Hij is heel bederfelijk. Dit is wat je moet doen:

• Ongeopend: Op kamertemperatuur laten liggen tot hij rijp is. Meestal een dag of drie. Je ruikt het wel als het zover is — en als je er zachtjes op drukt, geeft hij een beetje mee.
• Haal het vruchtvlees eruit, stop het in een luchtdichte doos en zet het in de koelkast. Twee, drie dagen houdbaar.
• Invriezen: Ja, dat kan. Wikkel het goed in plastic, doe het in een vriezerzak. Tot drie maanden houdbaar. En weet je wat? Het smaakt als een natuurlijk ijsje. Hemels.
• Let op: Die geur trekt overal in. Zelfs in de vriezer. Gebruik echt een goed afgesloten verpakking, anders ruikt je ijsblokjes naar ui.

Is durian gezond?

Verassend genoeg wel, ja. Het zit vol met vitamines, mineralen en antioxidanten. Veel vitamine C, kalium, ijzer, B-vitamines. Ook gezonde vetten en vezels. Maar — er zit een addertje onder het gras. Het bevat behoorlijk wat calorieën en koolhydraten. Ongeveer 150 per 100 gram. Dus geniet, maar met mate.

Veelgestelde vragen over durian

Is durian legaal in Nederland?

Ja hoor, gewoon legaal. Je koopt hem in Aziatische supermarkten of speciaalzaken. Geen wet die het verbiedt. Maar zoals gezegd, sommige hotels of restaurants kunnen 'm weren vanwege de geur. Logisch ook.

Waar kan ik durian kopen in Nederland?

In de grote steden — Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht — in Aziatische supermarkten. Online heb je ook gespecialiseerde webshops, vers of ingevroren. Kijk wel naar de variëteit en waar hij vandaan komt, dat maakt nogal uit.

Kan ik durian eten als ik zwanger ben?

Over het algemeen wel, maar met mate. Het is veel suiker en calorieën. Als je twijfelt, even overleggen met je arts of verloskundige.

Hoe herken ik een rijpe durian?

Ruiken. Punt. Een sterke, doordringende geur is het belangrijkste teken. De stekels worden iets minder scherp, de schil kan een beetje meegeven. Schudden — als je de zaden hoort loszitten, is het goed. De kleur van de stekels kan variëren, maar een beetje bruin is vaak een goed teken.

Korte samenvatting

• Oorsprong en geur: De durian komt uit Zuidoost-Azië en staat bekend om zijn sterke, doordringende geur die wordt veroorzaakt door zwavelverbindingen.
• Smaak en variëteiten: De smaak is complex, zoet en romig, met variëteiten zoals Musang King en Monthong die elk een eigen smaakprofiel hebben.
• Praktische tips: Open een durian veilig met handschoenen en bewaar het vruchtvlees in de koelkast of vriezer om de houdbaarheid te verlengen.
• Gezondheid: Durian is voedzaam, rijk aan vitamines en antioxidanten, maar bevat relatief veel calorieën, dus geniet met mate.